Понедельник, 25 Февраль 2013 12:27

Вярдыкт: нябесныя ліхтарыкі небяспечныя!

nebesnye-fonariki-grodno-2.jpgТрадыцыя запускаць нябесныя ліхтарыкі на Дзень закаханых для Беларусі ўжо не новая. У Гродне яна святкуецца трэці год запар. Але, разам з прыемнымі эмоцыямі і ўражаннямі, гэтая традыцыя мае свае адмоўныя моманты. Пасля падобных акцый ліхтарыкі пераўтвараюцца ў смецце, якое застаецца на зямлі, вісіць на дрэвах і кустах. Не дзіва, што сярод гарадзенцаў знайшліся неабыякавыя да гэтай сітуацыі людзі.

Убачыўшы на свае вочы чырвоныя анучы на дрэвах у Каложскім парку, я вырашыла спраўдзіць, ці можа гэтае смецце нанесці шкоду навакольнаму асяроддзю.

Крынiца фота

А менавіта, мяне зацікавіў матэрыял, з якога вырабляюцца нябесныя ліхтарыкі. Прадаўцы ўсіх інтэрнэт-крамаў запэўніваюць спажыўцоў у абсалютнай экалагічнасці ліхтарыкаў. Як правіла, ролю апорнай канструкцыі нябесных ліхтарыкаў выконвае лёгкі драўляны каркас, звычайна бамбукавы. У ніжняй яго частцы знаходзіцца гарэлка, замацаваная на тонкім дроце. Традыцыйная гарэлка вырабляецца з кавалачка бавоўны, прапітанага воскам, альбо з порыстай паперы, прапітанай вадкасцю, якая лёгка запальваецца. У сучасных ліхтарыках гарэлку часам робяць з гаручых палімераў. Купал вырабляецца з рысавай паперы з дадаваннем тутавага дрэва. Паперу, як правіла, прамакаюць спецыяльным негаручым рэчывам, каб яна не загаралася.

Аднак, сярод гэтай інфармацыі я не знайшла адказу на пытанне, што рабіць са смеццем, у якое пераўтвараюцца ліхтарыкі пасля масавага запуску. Каб неяк праясніць сітуацыю з Каложскім паркам, я звярнулася ў Гродзенскую гарадскую інспекцыю прыродных рэсурсаў і аховы навакольнага асяроддзя. Там мне сказалі, што з імі ніхто не ўзгадняў правядзенне акцыі і што адказнасць за уборку пасля масавых мерапрыемстваў нясуць камунальныя службы і санстанцыя. Таксама, ў інспекцыі дадалі, што на нарадзе ў гарвыканкаме абмяркоўвалася пытанне аб уборцы Каложскага парку, які зараз мае не вельмі прывабны выгляд.

Аднак, калі праз тыдзень я зноўку наведалася ў парк, чырвоныя анучы яшчэ віселі на дрэвах.

chyrvonyja-anuchy.jpg

Фота аўтара

Разам з тым, адзін з арганізатараў акцыі "Крылы кахання" Раман Талалуеў не лічыць масавы запуск ліхтарыкаў вялікай экалагічнай праблемай:

– Ліхтарыкі зробленыя з экалагічных матэрыялаў і літаральна праз некалькі дзён пад уздзеяннем ападкаў яны раствараюцца. Што тычыцца тых, якія валяліся на зямлі, канечне, непрыемна, што большасць людзей сышла і не прыбрала за сабою, але некалькі чалавек, у тым ліку і я, разам з камунальнымі службамі прыбралі за сабою. Я разумею, што смецце – гэта ў нейкім сэнсе індыкатар культуры, але я не памятаю ні аднаго мерапрыемства, пасля якога не заставалася б смецця.

Ці могуць адходы ад ліхтарыкаў нанесці шкоду навакольнаму асяроддзю? За адказам на гэтае пытанне я звярнулася ў Грамадскі інфармацыйны цэнтр па пытаннях адходаў і хімічнай бяспекі ў Беларусі:

–  Не скажу, што нябесныя ліхтарыкі цалкам бяспечныя для навакольнага асяроддзя, – кажа адзін з экспертаў цэнтра i праграмны дырэктар Цэнтра экалагiчных рашэнняў Яўген Лабанаў. – Але  падазраю, што рэчывы, якімі апрацоўваюць паперу ліхтарыка супраць запальвання, могуць быць таксічнымі. Таму, калі ліхтарык распадаецца пад уплывам ападкаў, то гэтыя рэчывы могуць нашкодзіць навакольнаму асяроддзю. Але маштаб не такі, каб казаць, што гэта будзе вялікая шкода.

Калі з экалагічным пытаннем усё зразумела, то як быць з пажарнай бяспекай. Наколькі небяспечныя масавыя запускі ліхтарыкаў з гэтага пункту гледжання? У прэс-службе Гродзенскага абласнога ўпраўлення МНС адказалі так:

– Правядзенне масавых мерапрыемстваў, якія звязаныя з агнём, знаходзіцца заўсёды на адмысловым кантролі пажарнай службы і адпаведна інструктуюцца. Не выпадае казаць ў дадзеным выпадку пра абсалютную бяспеку, як і не можам быць на сто працэнтаў упэўненыя, што чалавек з цыгарэтай у руцэ не стане прычынай пажаранебяспечнай сітуацыі. Канечне, летам гэта можа быць больш небяспечным, але не зімою, калі навокал мокра і сыра. Запуск ліхтарыкаў – гэта пакуль новае захапленне, таму на дадзеным этапе абмяркоўваецца пытанне, як правільна карыстацца гэтымі ліхтарыкамі, выпрацоўваюцца меры і патрабаванні, якія дапамогуць мінімізаваць пажарную небяспеку пры выкарыстанні ліхтарыкаў.

Аднак пэўныя правілы па эксплуатацыі ўсё ж такі ёсць. Нябесныя ліхтарыкі нельга запускаць у непасрэднай блізкасці ад аэрапортаў і пажаранебяспечных будынкаў. Каб пазбегнуць узгаранняў, нельга запускаць ліхтарыкі ў ветранае надвор'е.

Дарэчы, запуск нябесных ліхтарыкаў забаронены ў многіх дзяржавах. Металічны каркас ліхтарыкаў, якія падаюць, прыводзіць да гібелі хатняй жывёлы, якая з'ядае дрот разам з сенам, сабакі на прагулцы раняць дротам лапы. Свечкі, якія не паспелі пагаснуць перад прызямленнем, падпальваюць саламяныя дахі і нават знішчаюць цэлыя палі. Вядомыя нават выпадкі спынення працы электрастанцыі і ўзнікнення пажару ў жылым доме, які прывёў да гібелі людзей.

Такім чынам, нябесныя ліхтарыкі могуць нанесці шкоду навакольнаму асяроддзю, калі іх выкарыстоўваць не ў адпаведнасці з правіламі. А тым, хто незадаволены каляровымі анучамі-пацеркамі на дрэвах, давядзецца пацярпець, прынамсі, да той пары, пакуль не пайдуць дажджы.

Інга Сакута, для Беларусскага зялёнага парата

Крынiца фота

Опубликовано в Управление отходами

rybalka-na-ges.jpgНе паспелі ўлегчыся жарсці па будаўніцтву нёманскай ГЭС, як дадалася яшчэ адна праблема – браканьерства каля электрастанцыі.

Праблема паўстала яшчэ летам. У сувязі з тым, што ў праекце ГЭС не былі прадугледжаныя рыбаходы, у раёне дамбы перыядычна збіралася вялікая колькасць рыбы. Гэта і прывабіла сюды мноства рыбаловаў-аматараў: у будні тут збіралася больш за паўсотні чалавек, у выходныя – да 160. Вядома, не ўсе рыбаловы апынуліся добрасумленнымі. На старонках Гродзенскага Форума з'явілася інфармацыя пра выпадкі неаднаразовага вылаву ляшча і судака агульнай вагой ад 20 да 70 кілаграмаў на аднаго чалавека. Рыбінспекцыя ў барацьбе з браканьерамі аказалася бяссільнай, паколькі даволі складана даказаць факт парушэння.

Нягледзячы на тое, што ў перыяд міжсезоння браканьерская актыўнасць зменшылася, рыбаловы-аматары і законапаслухмяныя грамадзяне забілі трывогу, баючыся, што калі не прыняць больш строгія меры, то вясною, у перыяд масавых міграцый і нерасту рыбы, сітуацыя можа выйсці з-пад кантролю, што, у сваю чаргу, можа прывесці да непамерных стратаў прыродных рэсурсаў. Лісты і званкі ад грамадзян у адпаведныя інстанцыі не былі марнымі. У канцы снежня 2012 года выйшла Пастанова Міністэрства прыродных рэсурсаў і аховы навакольнага асяроддзя, паводле якой кожны год (пачынаючы з 2013), аматарская лоўля рыбы забароненая ў перыяд з 1 снежня па 1 ліпеня. Забарона дзейнічае на ўчастку ад плаціны Гродзенскай ГЭС на адлегласці 1000 метраў уніз па цячэнні ракі да месца ўпадзення ў Нёман безназоўнага ручая.

Ці спыніць дадзеная Пастанова браканьераў, пакажа час.

Што лічыцца рыбалоўным браканьерствам? Якія меры патрэбна прыняць, каб рыбакі не злоўжывалі колькасцю вылаўленай рыбы?

На гэтыя і іншыя пытанні адказвае Аляксей Шляжко, рыбалоў-аматар, актыўны ўдзельнік буйных рыбалоўных інтэрнэт-форумаў у Беларусі, Расіі і на Украіне.

– Я лічу браканьерствам любы забаронены метад лоўлі. Аднак ступень цяжару недазволенага магу ранжыраваць ад цяжкага да не зусім і супрацьзаконнага.

Самае страшнае – гэта лоўля забароненымі метадамі: сеткамі, электравудамi, хімікатамi, выбуховымi прыладамi. Далей ідзе лоўля дазволенымі сродкамі, але незаконнымі спосабамі. Гэта, у першую чаргу, "багрэнне", лоўля на нерасцільнях з забаронамі, лоўля ў іншых забароненых зонах. Да не вельмі цяжкіх парушэнняў адношу перавышэнне нормаў вылаву, вядома, у разумных межах (у два, у крайнім выпадку, у тры разы больш дапушчальнага) і невыкананне дапушчальнага памеру вылаўленай рыбы.

Наогул, усяляк імкнуся спыняць браканьерства і паведамляю пра такія факты. Сваім знаёмым і пакупнікам тлумачу пра сэнс рыбалкі і правільнае стаўленне да рыбы і наогул да прыроды. Сярод знаёмых ёсць людзі, якія жывуць за кошт рыбы. Тут дазволю сабе растлумачыць некаторыя нюансы. Людзі, якія ловяць, каб пракарміць сям'ю, ловяць няшмат і пэўную колькасць. Яны не ўяўляюць небяспекі для іхтыяфаўны, бо дбайна ахоўваюць "свае" ўгоддзі ад рэальных браканьераў, якія могуць звесці да мінімуму раней даступны прадукт харчавання. А да тых, хто зарабляе грошы на вылаве рыбы і корміць такім чынам сям'ю, я адчуваю толькі негатыў. Гэтыя людзі першымі павінныя быць у спісах пакараных. Гэта самыя страшныя браканьеры. У іх рыба – гэта грошы, таму яны павінны ўсю яе вылавіць, інакш гэта зробяць іншыя.

Што тычыцца мераў, якія неабходна прыняць, каб рыбакі не злоўжывалі колькасцю вылаўленай рыбы, на мой погляд, важна па-іншаму заканадаўча вызначыць аматарскую лоўлю рыбы. Па-першае, павінна быць абмежаванне ў колькасці снасцей, якія выкарыстоўваюцца адначасова. А менавіта, адна снасць на чалавека ў дадзены момант часу (спінінг, вуда, донка, кружок ці яшчэ што) з адным кручком або прынадай. Па-другое, вызначэнне на вадаёмах месцаў зімоўкі і масавых нерасцільняў рыб і ўвядзенне на падобных месцах поўнай забароны на любы від лоўлі на зімова-вясновы перыяд. Па-трэцяе, увесці забарону на лоўлю на жыўца, дазволіць толькі на мёртвую рыбку. Асабліва гэта тычыцца лоўлі з лёду.

– У чым небяспека лоўлі на жыўца?

–  Ды хаця б у тым, што драпежнік не мае шанцаў сысці ад спакусы з'есці жывую прынаду. Калі драпежнік актыўны, то нават рыбалову-пачаткоўцу не цяжка вылавіць рыбы больш за норму, а многім яшчэ і цяжка выпускаць улоў.

Яшчэ некалькі прычын, па якіх я з'яўляюся заўзятым праціўнікам гэтага віду лоўлі. Па-першае, калі жывец заражаны паразітамі або хваробамі, існуе верагоднасць занесці заразу ў вадаём са здаровай рыбай. Не сакрэт, што, у асноўным, жыўца-карася здабываюць на ачышчальных збудаваннях, дзе гэтага нельга апрыёры рабіць, тым больш ніхто не вядзе санэпідэмічны кантроль. Продаж жыўца ў крамах таксама не зусім чыстая справа з пазіцыі закона. Адкуль бярэцца жывец у крамах? З Нёмана. Хто прыносіць? Тыя, хто на гэтым зарабляе, парушаючы норму вылаву і да таго ж сыходзіць ад выплаты падаткаў. Крамы тут павінны быць пакараныя ў першую чаргу, у другую – незаконныя здабытчыкі жыўца. Продаж жыўца павінен быць забароненым законам і кантралявацца праваахоўнымі органамі.

Што тычыцца лоўлі на жыўца ў зімовы перыяд. Зіма – гэта практычна гатовы да нерасту шчупак. Па адкрытай вадзе ён можа нераставаць ужо ў сярэдзіне лютага, а то і раней. З лёду можна падысці ў любое месца вадаёма і падаць драпежніку натуральную ежу, як кажуць, проста пад нос. Ды яшчэ і спосаб лоўлі такі, што злапанага драпежніка менш дапушчальнага памеру складана ўжо адпусціць назад, бо метад лоўлі мае на ўвазе чаканне, калі драпежнік цалкам праглыне жыўца. Кручкі аказваюцца ў страўніку, жабрах і наносяць вельмі сур'ёзныя раненні рыбе.

Таму я лічу, што ўвядзенне і захаванне падобных мераў дазволіць аднаўляцца рыбным запасам самастойна і задавальняць патрэбы рыбаловаў-аматараў.

– Як вы ставіцеся да прынцыпу "злавіў-адпусціў"?

–  Не з'яўляюся заўзятым яго прыхільнікам, але некаторыя віды рыбы не бяру прынцыпова або калі трапляюцца тыя, што занесеныя ў Чырвоную кнігу і не любімыя мною гастранамічна. З ўлову заўсёды бяру столькі, колькі мне трэба, каб задаволіць свае гастранамічныя патрэбы. Звычайна не запасаюся рыбай, бо не люблю гатаваць рыбныя стравы з марожанай рыбы.

Інга Сакута, для Беларускага зялёнага партала


Спасылкi па тэме:

Гродненская ГЭС начинает создавать проблемы

Браконьеры ловят рыбу возле ГЭС

Опубликовано в Охота и рыбалка
Пятница, 27 Апрель 2012 10:25

Ці застанецца Гродна зялёным?

Спадзявацца на гэта гарадзенцы хіба што перасталі пасля чарговых грамадскіх слуханняў па высечцы дрэваў, якія прайшлі ў канцы сакавіка.

Опубликовано в Деревья в городах

У пятніцу, 30 верасня, у Гродне адбылася чарговая акцыя "Бардзюрная пятніца". Раварысты горада праехалі па маршруце пл. Савецкая – м-н Вішнявец – пл. Савецкая, каб праверыць, ці выканалі ўлады свае абяцанні наконт дарожнага рамонту па згаданым маршруце.

Опубликовано в Здоровье