ГА "Ахова птушак Бацькаўшчыны" приглашает на "Зоологические четверги" — встречи любителей природы и путешествий.

Ближайшая встреча состоится 13 декабря. Алексей Шпак, младший научный сотрудник НПЦ НАН Беларуси по биоресурсам, расскажет об «Интересных фактах из жизни летучих мышей».

НПЦ НАН Беларуси по биоресурсам,
Минск, ул. Академическая, 27
Вход свободный. Начало – 18:00.

И уже в Новом 2013 году приглашаем всех желающих посетить следующие "Зоологические четверги":

10 января 2013 г. — "Туровская станция кольцевания птиц: новые результаты и перспективы", Павел Пинчук.

14 февраля 2013 г. — "Баклан в Беларуси: история, настоящее, проблемы", Ирина Самусенко.

14 марта 2013 г. — "Большие белоголовые чайки Беларуси", Николай Яковец.

Напоминаем, что в этом сезоне встречи проходят в новом месте – в здании НПЦ НАН Беларуси по биоресурсам по адресу ул. Академическая 27 (10 минут хотьбы от станции метро «Академия наук», либо проезд от остановки «Дом печати» до остановки «Академическая» на автобусами №20, 59, 71, 92 или троллейбусами №2, 33, 34, 35, 54).

Ахова птушак Бацькаўшчыны

Фото: Wikimedia

Опубликовано в Новости Зеленых

Запрашаем Вас прыняць удзел у Міжнароднай навукова-практычнай канферэнцыі «Заалагічныя чытанні – 2013», прысвечанай памяці прафесара І.К. Лапаціна (1923 – 2012), якая адбудзецца 14–16.03.2013 г. на базе факультэту біялогіі і экалогіі Гродзенскага дзяржаўнага ўніверсітэта імя Янкі Купалы (г.Гродна, Беларусь).

Канферэнцыю арганізуюць Гродзенскі дзяржаўны ўніверсітэт імя Янкі Купалы (Беларусь), «Навукова-Практычны Цэнтр НАН Беларусі па біярэсурсам» (Беларусь), ГА «Ахова птушак Бацькаўшчыны» (Беларусь), Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт (Беларусь), Універсітэт Марыі Кюры-Складоўскай у Любліне (Польшча), Інстытут біялогіі і аховы навакольнага асяроддзя Паморскай акадэміі ў Слупску (Польшча), Тульскі дзяржаўны педагагічны універсітэт імя  Л.Н. Таўстога (Расія), Чаркасскі нацыянальны ўніверсітэт імя Багдана Хмяльніцкага (Украіна)

Навуковыя кірункі працы канферэнцыі

Сучасныя аспекты фауністычных даследаванняў, маніторынга і кадастра жывёльнага свету.

Актуальныя праблемы экалогіі жывёл ва ўмовах росту антрапагеннага ўздзеяння і глабальных зменаў асяроддзя іх пражывання.

Захаванне біяразнастайнасці, рацыянальнае выкарыстанне і ахова рэсурсаў жывёльнага свету.

Эколага-ценатычная характарыстыка біятопаў як месцаў пражывання жывёл.

Сучасныя падыходы да выкладання заалагічных дысціплін у сярэдняй і вышэйшай школе.

Формы ўдзелу ў рабоце канферэнцыі

Выступленне з пленарным дакладам (да 30 хвілін)

Выступленне з дакладам на секцыі (да 15 хвілін)

Стэндавае паведамленне (постэр)

Завочны ўдзел (толькі публікацыя матэрыялаў)

Афіцыйныя мовы: беларуская, руская, польская, англійская, украінская.

Умовы ўдзелу ў канферэнцыі

Неабходна да 16.01.2013 г даслаць на адрас аргкамітэтупа электроннай пошце Этот адрес электронной почты защищен от спам-ботов. У вас должен быть включен JavaScript для просмотра. свае матэрыялы ў сборнік канферэнцыі (да 4 старонак за канферынцыйны ўзнос і за невялікую дадатковую плату можна апублікаваць матэрыялы большага аб'ёму!) і іншыя паперы, ўключна з заяўкай і копіяй аплаты.

Больш інфармацыі на старонцы канферэнцыі (з умовамі ўдзелу і іншай асноўнай інфармацыяй па-расійску, польску і ангельску) ў Інтэрнэце: www.birdwatch.by/zooconfHrodna.

BirdWatch.by

Опубликовано в Форумы и конференции

З лістапада арганізацыя "Ахова птушак Бацькаўшчыны" і група рыбаловаў-аматараў "Перакат" зноўку патрулююць ласосевую раку Вілія. Чацвёрты год праводзіцца кампанія "Захаваем рэдкія віды рыб разам!". Ласосі, якія ўваходзяць у лік Чырвонай кнігі Беларусі, заплываюць ў прытокі ракі на нераст. Што для актывістаў значыць словазлучэнне "захаваць ласося" і якая сітуацыя ў Беларусі з гэтымі рыбамі, высвятляла карэспандэнт Беларускага Зялёнага Партала.

Анатоль Лоўкіс сустракаў нас ў цёплаў вясковай хаце. Валанцёр прабыў у ласосевых месцах ужо чатыры дні, але ніколькі не выглядаў стомленым. Новая змена ў колькасці пяцідобраахвотнікаў пачала дасканала вывучаць часовы прытулак. Каля ўваходу стаяў патэфон, побач два стужкавых фотаздымача, на супрацьлеглай сцяне віселі скрыпка і гітара па суседству з іржавай пілой. Куды ні зірні – гістарычная каштоўнасць!

Мяне прыемна здзівіла тое, што два дні мы часам будзем знаходзіцца пад дахам.  Перад паездкай арганізатар валанцёрства з боку рыболоваў-аматараў Юрась Болтуць запэўніваў, што трэба падрыхтавацца да суровых умоваў: вецер, дождж, снег, мароз. Але так атрымалася, што арганізацыя "Ахова птушак Бацькаўшчыны", да якой я далучылася ахоўваць ласось, паклапацілася аб невялікім бонусе для добраахвотнікаў – засяліць у хату мясцовага жыхара і галоўнага вартавога прахадной рыбы Вацлава Блажэвіча.

– Якія на сёння планы? – цікавіцца адзін з дзяжурнікаў у кардынатара патрулявання ласосяў Вольгі Лукшыц.

– Ратаваць ласосяў, – смяецца Вольга.

Гучыць іранічна. Як можна за два дні дапамагчы рыбе-вандроўніцы?! Вельмі проста: актывісты ўключаныя ў адзін вялікі працэс захавання атлантычнай лускаватай істоты. Валанцёры наладжваюць назіранне за рэкамі, Смаргонская міжраённая інспекцыя аховы жывёльнага і расліннага міра пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь заязджае правераць назначаныя водныя аб'екты, а навукоўцы вядуць улік ласосяў і іх гнёздаў.

У перыяд нерасту недалёка ад ракі Віліязаўсёды стаіць намёт, які з'яўляецца асноўным "пудзілам" для браканьераў. Тут ужо працуе фактар самазахавання: незаконныя рыбаловы не ідуць на ласосевыя рэкі, бо баяцца адгрэбсці фінансавыя праблемы. За адну рыбу чалавек аддасць 6 базавых велічынь ды штраф ад 10 базавых велічынь.

Доўгі час не было вядома, што ў нашай краіне водзіцца ласось. І толькі пасля даследвання Нацыянальна-практычнага цэнтра па біярэсурсам Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі адзначылі, што да нас заходзіць два віда ласося – сёмга і кумжа. Раней з Балтыйскага мора яна праходзіла па літоўска-беларускай рацэ Нёман, а пасля таго, як літоўцы пабудавалі плаціну на Каунаскай ГЭС, міграцыя рыб змяніла ход. Цяпер ласось заходзіць цераз рэкі Нярыс – Вілія і трапляе ў мелкаводдзе. Тут для рыбы-вандроўніцы ёсць усе ўмовы для працягу нашчадства: прэсная вада напоўненая кіслародам, а драпежныя рыбы не заплываюць у настолькі мелкія рэкі.

– Ласось праплывае шлях у 500 кіламетраў, што дастаткова вялікая адлегласць для рыбы. Гэта сведчанне таго, што да прытокаў Віліі даходзяць найдужэйшыя асобіны, – тлумачыць Вольга Лукшыц.

З гэтым згодзені спецыяліст па міграцыі ласосевых рыб Інстытута экалогіі Даследчага Цэнтра прыроды ў Літве Кестутіс Скрупскеліс:

– Сярэдняя вага сёмгі і кумжы ў Літве складае 10 кілаграмаў, што на 3-4 кілаграма болей за сярэдняга ласося ў Еўропе. Па такому паказчыку ў Беларусі павінна быць рыба дужэй за літоўскую, бо яна прыкладае больш высілкаў.

Калі хочаш захаваць ласосяў, то не прыязджаць?

Мы агледзелі ручай, які суседнічае з валанцёрскім намётам. Удзень заўважыць рыб складана, бо яны, як толькі адчуюць прысутнасць чалавека, хаваюцца ці сплываюць.

– Толькі што сфатаграфаваў ласося на тым беразе, – паказаў фотаздымак валанцёр, які адбываў з месца дзяжурства.

Група вартавых ірванула да месца, куды паказаў фатограф, – а ласося як і не было.

Прыйшоў час актыўнага дзеяння. Мы падзяліліся на дзве групы: адна пайшла на пошукі рыб і іх гнёздаў, а другая паехала даследаваць іншыя прытокі Віліі.

На ручаях рэзкі рэльеф: высокія горкі з аднаго боку і нізкія берагі з другога. Норкі баброў суседнічалі з паваленымі дрэвамі. Мы моўчкі цягнуліся ўздоўж ручая, пакуль нечакана не пабачылі вялікага ласося.

– Глядзі! Ласось! – выклікнула я.

Рыба спалохалася і павярнула па плыні ў раку. Адзіная рыба, якую мы сустрэлі, памахала нам хвосцікам.

Пасля такіх шумных валанцёраў, як я, узнікае пытанне: ці не з'яўляецца галаўнай перашкодай для ласося чалавек? Канешне, можна пагадзіцца з фразай з адной еўрапейскай ахоўнай прыроднай зоны: "Калі жадаеш дапамагчы нашаму запаведніку, не прыязджай сюды". Але з іншага боку, як толькі валанцёры перастануць патруляваць рэкі, то на пост абавязкова заступяць браканьеры. Атут ужо зразумела, што горш для рыбы...

Пераправа ласося

Сёмга і кумжа закопваюць сваю ікру ў гальку і пясок, а потым затуляюць каменьчыкамі. Пад яркімі, толькі што перакуленымі камянямі  знаходзіцца ікра чырвонакніжных рыб. Ручэй, які мы даглядалі, цалкам быў у гнёздах ласося, таму дужэйшыя асобіны вымушаныя плыць вышэй супраць плыні, каб знайсці вольнае месца для нерасту.

– На прытоках Віліі мы правялі ўлік маладняка ласося. Па гэтаму даследванню бачна, што на адным з рачаёў назіраецца перанасяленне: адна асобіна на метр вадацёку. Пры такой вялікай шчыльнасці парушаецца кармавая база, таму варта правесці маніторынг і ў астатніх рэках Смаргонскага раёна і знайсці вадаёмы, у якія можна было б рассяліць маладняк. Такое мерапрыемства пасадзейнічае росту папуляцыі, – паведаміў старэйшы навуковы супрацоўнік Навукова-практычнага цэнтра па біярэсурсам Нацыянальнай акадэміі навук Міхаіл Плюта.

Валанцёры таксама дапамагаюць ласосевым відам рыб "перапраўляцца" ў іншыя рэкі. На адным з прытокаў Віліі Анатоль Лоўкіс разам з калегамі-валанцёрамі некалькі разоў у гэтым нераставым сезоне мадэрнізіраваў рыбаход, які прызначаны для пад'ёма ласося ў калектар.

Вольга Лукшыц бачыць у рыбаходзе шанец дапамагчы ласосю. Апанетам выступае мясцовы жыхар і захавальнік ласосяў Вацлаў Блажэвіч, які лічыць, што валанцёры адпраўляюць ласосяў наўпрост да браканьераў.

– Калі рыба будзе заплываць у тыя рэкі, то можна і патруль паставіць, – пераконвае Вольга Вацлава.

Іншы падыход да барацьбы з браканьерствам прапануе арнітолаг, кандыдат біялагічных навук Мікалай Чэркас:

– Мы пакуль разглядаем праект, дзе замест валанцёраў на рэках можна было б выставіць схаваныя відэакамеры, якія будуць рэагаваць на рух і дасылаць фатаздымкі праз MMS.

Пытанні фінансавання і дазволу на выкарыстанне камераў важныя ў гэтым праекце. Аднак, як адзначае Мікалай Чэркас, для такога праекта галоўным фактарам застаецца жаданне ўлады падтрымаць ідэю. Тады і грошы знойдуцца, і дазвол хутка атрымаюць.

На два ласося патруль

Пасля змяркання ласосі вылезлі з-пад карчакоў і пачалі шукаць месца для нерасту. Мы налічылі дзве буйныя рыбы і маленькую стронгу, якія і сталі нашымі падапечнымі.

Цемра стаяла – хоць у хованкі гуляй. Толькі нам было не да гульняў, бо мы з напарнікам былі адказныя за дзвюх рыбін, якія адкладваюць у сярэднім 700-3000 ікрынак. Тры начныя гадзіны мы сачылі за месцам знаходжання ласосяў і хадзілі па берагам ручая, каб святлом папужаць браканьераў. Відаць, толькі ў такі цёмны час пачынаеш чуць, як меладычна бурліць вада. Ды не толькі самыя дужыя, але і самыя музычныя ласосі заплываюць паслухаць нашыя рэкі.

– Цяпер стала менш рыб заходзіць на нераст, – адзначыў Вацлаў Блажэвіч, які жыве каля Віліі прыкладна 60 год. – Калі гадоў дваццаць таму за дзень можна было палічыць дзясяткі ласосяў, то зараз заплывае ў беларускае мелкаводдзе па адной-дзьве рыбіны.. Гэтаму пасадзейнічалі браканьеры.

Аднак валанцёры адзначаюць поспех у працы з захаваннем і множаннем колькасці ласосяў у параўнанні з 2011 годам. Толькі за лістапад 2012 года на нераст заплыла 40 рыб, што складае 80% ад колькасці ласосяў мінулага года.

Прагрэс у справе адчуваецца: браканьераў у гэтых месцах не лавілі з 2009 года, а колькасць ласосяў павялічваецца. Хаця яшчэ застаюцца невырашанымі пытанні з бабровымі плацінамі, плацінай на рацэ Страча і на Каунаскай ГЭС. Некаторыя актывісты таксама адзначаюць, што на знікненне ласосяў можа ўздзейнічаць цеснае суседства ракі Вілія з фермамі і будучай АЭС.

Валянцiна Ляснова, для Беларускага Зялёнага Партала

Вiдэа аутара

Фота Miкалая Чэркаса


Спасылкi па тэме:

Кто и что мешает красной рыбе размножаться в Беларуси

Опубликовано в Биоразнообразие

Общественная организация «Ахова птушак Бацькаўшчыны» и Музей природы и экологии Республики Беларусь 6 декабря 2012 года проводят праздник «Чорны свіргуль – птушка 2012 года» в рамках национальной кампании «Птушка года».

Опубликовано в Наступающие события

"Каждый год птицы из северных регионов России прилетают в Беларусь, чтобы  перезимовать в более мягких климатических условиях", – сообщила агентству    "Интерфакс-Запад" специалист по природоохранным вопросам общественной организации "Ахова птушак Бацькаўшчыны" Ольга Лукшиц.

Опубликовано в Человек и природа

Процесс преобразования республиканского ландшафтного заказника «Средняя Припять», который по плану был намечен на текущий год, зашел в тупик. Реорганизации ООПТ внезапно воспротивился Национальный парк «Припятский».

Летник «Ночные жители леСОВ» проводится в окрестностях Беловежской пущи на брестчине уже в течение семи лет и за этот период стал традиционным и всеми любимым мероприятием.

Опубликовано в Биоразнообразие
Понедельник, 05 Ноябрь 2012 08:01

Приглашем на «Зоологические четверги»

С октября начался новый сезон «Зоологических четвергов» — встреч любителей природы и путешествий. Вход свободный. Начало – 18:00.

Опубликовано в Наступающие события
Пятница, 02 Ноябрь 2012 08:03

Ваш голос в защиту болот

Директор oбщественной организации «Ахова птушак Бацькаўшчыны» Виктор Фенчук обратился с призывом подписать обращение в защиту белорусских болот http://chn.ge/Q5LCo0.

В 2012 году стартовал проект по сохранению трансграничных водно-болотных угодий в Беларуси, России и Украине.

Опубликовано в Живая природа
Страница 3 из 6